نقد فیلم تام و جری 2021، به ابتذال کشاندن یک کالت مووی

فیلم تام و جری (Tom & Jerry) به تازگی و در 21 فوریه 2021 (8 اسفند 99) اکران شد. کارگردان این لایواکشن تیم استوری است. این فیلم هم مانند فیلم‌های دیگری که بر اساس کارتون معروف تام و جری ساخته شده، نتوانسته حق مطلب را ادا کند و در حد یک فیلم ضعیف فراموش شدنی باقی مانده است. ادامه‌ای این نقد، به شما خواهم گفت که این فیلم به سلیقه‌ی شما نزدیک است یا نه. پس با پی اس آرنا همراه باشید.

 

عنوان فیلم، پلات و ساب‌پلات

از آنجایی که برای این فیلم، نام تام و جری انتخاب شده است، مخاطب توقع دارد این فیلم به طور خاص به این دو شخصیت بپردازد و ماجرای این دو روایت شود. حال آنکه پروتاگونیست فیلم تام و جری (Tom & Jerry) دختری به نام کیلا (با بازی کلویی گریس موتز) است که با دوز و کلک به استخدام هتلی مهم درمی‌آید. از طرفی یک زوج معروف هندی ساکن نیویورک یعنی پریتا (با بازی پالاوی شاردا) و بن (با بازی کالین جاست) نیز بخشی از ماجرا هستند. پس با این حساب پلات اصلی و سفر قهرمانی حول کیلا می‌گردد و ماجرای تام و جری در حقیقت یک پلات فرعی یا ساب پلات است و این ماجرا همانقدر اهمیت دارد که ماجرای آن زوج. حتی به نظر می‌رسد روایت پریتا و بن تاثیر بیشتری در داستان دارد.

بنابراین سوال پیش می‌آید که اگر اسم این فیلم، تام و جری (Tom & Jerry) است چرا مثل همیشه این دو شخصیت، پروتاگونیست نیستند. یا اگر قرار بوده که تام و جری، نقش‌های مکمل فیلم را بازی کنند چرا باید فیلم با اسم و اعتبار آنها تولید شود. این کار یا به تیزهوشی اقتصادی فیلمساز برمی‌گردد و یا به کندذهنی او و هر کدام که باشد کلاه بزرگی بر سر بیننده گذاشته شده و به شعور او توهین شده است.

 

به ابتذال کشیدن تام و جری به عنوان یک کالت مووی

در این فیلم روایت تام و جری آنقدر کمرنگ است که حتی می‌توان آن را حذف کرد یا شخصیت‌های دیگری را جایگزین آن کرد، چه برسد به اینکه عنوان فیلم را تام و جری گذاشت. در حقیقت به نظر می‌رسد استفاده از این نام برای این فیلم، نوعی بازار گرمی است که اگر حتی مثل من از طرفداران پروپاقرص انیمیشن تام و جری نباشید هم وسوسه می‌شوید فیلم را ببینید.

اگر بخواهیم روراست باشیم برگزیدن این نام برای این فیلم، سو استفاده از اعتبار آن است. چرا که تام و جری یکی از پربیننده‌ترین و پرطرفدارترین انیمیشن‌های تاریخ است. این فیلم با توجه به سابقه‌ی هفت دهه‌ای خود، یک کالت مووی به حساب می‌آید و استفاده‌ی نادرست از این دو شخصیت، بی سلیقگی محض است.

بنابراین می‌توان این فیلم را فیلمی مبتذل و بی‌ارزش خواند که فقط صحنه‌هایی از آن که صرفا ماجرای کشمکش و دعوای همیشگی تام و جری را نشان می‌دهد می‌تواند بیننده را راضی کند. در صورتی که می‌شد تام و جری را از عنوان فیلم حذف کرد، همین نقش فرعی را به آنها داد، بیننده را سورپرایز کرد و حتی بازخورد بهتری گرفت. چیزی شبیه آنچه به آن ایستر اگ (Easter Egg) می‌گویند.

 

استفاه از صحنه‌های نوستالژیک انیمیشن تام و جری

موضوعی که در انیمیشن اصلی تام و جری جذاب است و باعث کمدی بودن آن شده است، عامل تکرار است: تکرار موقعیت‌ها و تکرار سرنوشت و پایان‌بندی‌ها. فیلم تام و جری (Tom & Jerry) نیز زیباترین و بهترین صحنه‌هایش درست همین صحنه‌های آشناست. این صحنه‌ها شامل نشان دادن بو و حرکت به سمت آن، ورم کردن سر سگ به واسطه‌ی زدن ضربه به آن، دو فرشته‌ی خیر و شر تام، ضربه زدن جری به چشم تام، استفاده از دم تام برای اذیت کردن او توسط جری، خوردن اتو به صورت تام و دادن نقش به بازیگران فرعی انیمیشن تام و جری مثل سگ بولداگ، گربه‌ی سفید و گربه‌های رنگی ولگرد.

بنابراین در این فیلم شاهد صحنه‌هایی نوستالژیک از شخصیت‌های کارتن تام و جری هستیم که با وجود کیفیت نه چندان خوب، برای طرفداران خود جذاب هستند. این صحنه‌ها را حتی می‌توان جدای از پلات اصلی دید و لذت نسبی برد.

این فیلم آنقدر به شخصیت‌های نوستالژیک علاقه دارد که حتی از چهره و اسم جکی چان هم تا اندازه‌ای سو استفاده می‌کند و اسم آشپز چینی رستوران را که ظاهری شبیه به جکی جان دارد، جکی گذاشته است.

 

تام و جری: بهترین دشمنان، بدترین دوستان

در پوستر فیلم تام و جری (Tom & Jerry) به تام و جری بهترین دشمنان، بدترین دوستان لقب داده شده است. تام و جری در این فیلم رابطه‌ی پر فراز و نشیب جالب توجهی دارند. شاید بتوان گفت این فیلم رکورددارد موقعیت‌هایی است که باعث دوستی کم سابقه بین این دو شده است. این دوستی غیرعادی، من را یاد قسمت آخر میگ‌میگ که به سفارش پسر دیوید بکهام ساخته شده بود می‌اندازد.

در انیمیشن تام و جری (Tom & Jerry) معمولا جری همیشه عامل دعوا و دشمنی بود، در این فیلم هم همینطور است و بعد از ورود آن دو به نیویورک، دعوا را جری شروع می‌کند. حال از آنجایی که خیلی از ما همیشه طرفدار تام بودیم، در ذهنمان تام پروتاگونیست و جری آنتاگونیست بود. و چون برعکس این هم صادق است، دوستی این دو می‌تواند به قائله خاتمه دهد، حتی اگر بر خلاف سیر اصلی داستان تام و جری باشد.

 

لایو اکشن ضعیف فیلم تام و جری (Tom & Jerry)

با اینکه انتظار می‌رود در فیلم تام و جری (Tom & Jerry) با تصویری در خور تام و جری اسطوره‌ای روبه‌رو باشیم اما تصاویر انیمیشنی اصلا روی فیلم نمی‌نشیند و بین تصاویر واقعی و کارتونی ارتباط لازم برقرار نمی‌شود. به طوری که از همان شروع فیلم، حس دیدن تصاویری مصنوعی و نچسب به بیننده بزرگسال دست می‌دهد. به طوری که حتی قبل از دیدن فیلم و پی بردن به ضعف فیلمنامه، همان اول تصاویر است که در ذوق بیننده می‌زند. تنها بخشی از فیلم که انیمیشن نسبتا بهتری نسبت به بقیه آن دارد، سکانس تعقیب و گریز تام و جری برای هدایت پریتا به سمت پارک است.

 

نقش پررنگ تضاد در فیلم تام و جری (Tom & Jerry)

تضاد، یکی از عناصر پایه‌ای تام و جری است و اصولا خود تام و جری دو موجود متضاد هستند و این داستان بر مبنای تضاد شکل گرفته است. پس دور از ذهن نیست که در این فیلم هم تضادهای زیادی وجود داشته باشد. یکی از این تضادها در رابطه با هتل صورت می‌گیرد، هتلی که ورود حیوان به آن ممنوع است، نه تنها به عنوان مقصد زندگی تام و جری انتخاب می‌شود، بلکه تام در آن به عنوان یک کارمند موش‌گیر استخدام می‌شود.

از طرفی پریتا و بن هم دو حیوان را با خود به هتل می‌آورند و در جشن عروسی خود آنجا را پر از حیوان‌های بومی هندی مثل طاووس و فیل می‌کنند تا سنت‌های خود را به جا بیاورند. حیوان پریتا گربه و حیوان بن سگ است که این خود، خبر از تضاد بین این دو نفر می‌دهد.

تضاد دیگر در شب عروسی رخ می‌دهد و فیل‌ها با دیدن موش یعنی جری، از ترس زهره ترک شده و بعد از اینکه عروسی را به هم می‌ریزد پا به فرار می‌گذارند. همچنین در صحنه‌ای آشنا دو وجه خیر و شر تام را می‌بینیم که هر یک تام را به سمت خود می‌کشانند و تضاد درونی او را به نمایش می‌گذارند. تضاد دیگر هم بین کیلا و لیندا پیریباتن (شخصی که کیلا با رزومه او برای کار در هتل پذیرفته می‌شود) است. اولی باهوش است ولی رزومه‌ی درخشانی ندارد و دومی با آن سابقه‌ی درخشان، فریب یک نفر دیگر را می‌خورد.

 

شعاری شدن فیلم تام و جری (Tom & Jerry)

در این فیلم بیان مسائل اجتماعی و استفاده از افراد از جنس و نژاد مختلف به گونه‌ای سطحی رخ می‌دهد و عمیق و زیرپوستی نمی‌شود. رابطه‌ی دوستی بین کیلا و کافه‌من هتل که یک سیاهپوست است. دربان سیاهپوست هتل که بسیار دقیق است. آشپز هتل که چینی است. استفاده متوازن از هر دو جنس مرد و زن. روایتی فرعی در مورد دو غیر بومی امریکا که زوجی هندی هستند. این اتفاقات طوری در فیلم گنجانده شده‌اند که به نظر می‌رسد هدفی جز رعایت قوانین جدید اسکار را نداشته‌اند.

از طرفی به طرح موارد اخلاقی می‌پردازد که بسیار کلیشه‌ایست. اینکه ازدواج بدون در نظر گرفتن مراسم‌های دست و پا گیر سنتی با بریز و بپاش‌های اشرافی را مردود می‌داند و ازدواج با عشق و تفاهم حتی در گوشه‌ای از پارک می‌تواند نتیجه‌ی بهتری داشته باشد. اینکه هر فردی بدون اینکه سابقه‌ی عریض و طویلی داشته باشد، می‌تواند با اثبات شایستگی‌هایش، موفق عمل کند.

فیلم تام و جری (Tom & Jerry)، فیلمی صرفا سرگرم‌کننده

فیلم تام و جری (Tom & Jerry) با فیلم‌نامه‌ای پر اشکال و موضوعاتی تکراری و کلیشه‌ای که قابل حدس زدن است، صرفا فیلمی سرگرم کننده خصوصا برای گروه سنی کودک محسوب می‌شود. نه حرف جدیدی برای گفتن دارد، نه تصویر جدیدی به بیننده ارائه می‌دهد و نه خنده‌ی آنچنانی بر لب مخاطب می‌آورد.

فیلم تام و جری (Tom & Jerry) مضمون دم دستی و کلیشه‌ای فیلم‌های صرفا سرگرم‌کننده را دارد. روایت دختری است که در عین خوش قلبی، از باهوشی خود استفاده کرده و پس از اخراج از کار قبلی، کار جدیدی پیدا می‌کند. در این بین و در مسیر خود با پستی و بلندی زیادی روبه‌رو می‌شود و در نهایت با پشتکار زیاد می‌تواند حقانیت خود را اثبات کند و از امتحان سربلند بیرون بیاید. از طرفی پریتا و بن هم در ابتدا با رودربایستی می‌خواهند عروسی مجلل و تشریفاتیی بگیرند و با به هم خوردن عروسیشان، با کمک کیلا به مراسم کوچکی قناعت می‌کنند تا به ما بفهمانند سادگی چه زیباست. به هر صورت فیلم به صورتی پیش می‌رود که پایان آن کاملا قابل پیش‌بینی است و جای هر گونه تخیل را از بیننده می‌گیرد.

 

در نهایت می‌توان گفت که فیلم تام و جری (Tom & Jerry) در ژانر کمدی ساخته شده است و قصد داشته به فیلمی مورد توجه بدل شود اما با ضعف‌های عمده‌ای که دارد نه تنها نظر موافق منتقدان را جلب نکرده، بلکه به ناامیدی طرفداران تام و جری نیز منجر شده است. به نظر می‌رسد این فیلم می‌خواسته با خلاقیت به خرج دادن در نقش تام و جری، یک فیلم متفاوت از آنها بسازد که شکست خورده است. تام و جری به دلیل اینکه نماد تقابل هستند و روایت آنها بر مبنای کشمکش به وجود آمده، این فیلم برای افزایش کشمکش از آنها استفاده‌ی ابزاری کرده و ارزش آنها را تا حد زیادی پایین آورده است. مثل بعضی از بازیگران که بعد از سال‌ها دوری از سینما با گرفتن نقشی پیش پا افتاده دوباره به صحنه برمی‌گردند و به دلیل ضعف فیلم و نه بازی بد، کارکتر جدیدی از خود به نمایش نمی‌گذارند.