نقد و بررسی انیمه ID: INVADED

یکی از انیمه‌های بسیار دیدنی زمستان ۲۰۲۰  ژانر روانشناختی، انیمه ID: INVADED است. گاهی اوقات انیمه‌های ژانر روانشناختی به دلیل پیچیدگی زیاد مورد کم‌لطفی قرار می‌گیرند و به این انیمه نیز آن‌قدر که شایسته‌ی آن است، توجه کافی نشده. این انیمه‌ی اورجینال، نوشته‌ی Ōtarō Maijō و ساخته‌ی استودیوی تقریبا جدید NAZ است و توسط Ei Aoki، کارگردان سری Fate/Zero، کارگردانی شده. این انیمه از ماه ژانویه ۲۰۲۰ تا آخر ماه مارچ، در ۱۳ قسمت به پخش درآمد. انیمه Id:Invaded یک انیمه‌ی معمایی/جنایی و روانشناختی با تم‌های علمی-تخیلی است. ادامه‌ی داستان این انیمه به صورت مانگایی به نام ID: INVADED #BRAKE-BROKEN، به قلم Ōtarō Maijō منتشر می‌شود. برای نقد و بررسی انیمه جذاب ID: INVADED با ما همراه باشید.

داستان انیمه | نقد انیمه ID: INVADED

داستان انیمه Id:Invaded در ابتدا بسیار گیج‌کننده به‌نظر می‌رسد و احتمالا با تماشای دو قسمت اول از خود سوال می‌کنید که اصلا در این انیمه چه اتفاقی در حال رخ دادن است. به‌نظر می‌رسد که انیمه در زمانی نزدیک به ما رخ می‌دهد، اما از آن‌جا که انیمه پر از المان‌های علمی-تخیلی است، با تکنولوژی‌هایی روبه‌رو می‌شویم که اصلا برای ما ملموس نیستند. در این انیمه مخصوصا در ابتدایش، از کلمات تخصصی مربوط به تکنولوژی علمی-تخیلی بسیار استفاده می‌شود، که درکش را سخت می‌کند و گیج‌کننده است. اما اگر چند قسمت تحمل داشته باشید، همه‌چیز مشخص و واضح‌تر می‌شود. حال بهتر است کمی از دنیای انیمه Id:Invaded بگوییم تا بدون فاش ساختن مسایل کلیدی آن، کمی درک دنیایش آسان‌تر شود. داستان این انیمه در دنیایی اتفاق می‌افتد که در آن بازرسان پلیس قدرت ورود به ناخودآگاه قاتلان را پیدا کرده‌اند. آنالیست‌های پلیس با استفاده از وسیله‌ای تفنگ-مانند به نام Wakumusubi، قادر به جمع‌آوری «تکه‌های شناختی» (cognition particles) ذهن قاتلان زنجیره‌ای هستند؛ گویی این وسیله قدرت یافتن «نیت کشتن» انسان را داراست. Wakumusubi تکه‌های شناختی یک قاتل خاص را جمع‌آوری می‌کند و ماشینی که آن را Mizuhanome می‌نامند، ناخودآگاه آن قاتل را شبیه‌سازی می‌کند، که به آن‌ها «id well» گفته می‌شود. اشخاص خاصی قادر به ورود به این id well ها هستند و با ورود به آن‌ها می‌توانند قربانیان آن مجرم، صحنه‌های قتل، نیات قاتل و سرنخ‌های دیگری را برای شناسایی و دستگیری مجرمان پیدا کنند، اما این عمل آن‌قدرها هم که به نظر می‌رسد، ساده نیست.

داستان این انیمه در دنیایی اتفاق می‌افتد که در آن بازرسان پلیس قدرت ورود به ناخودآگاه قاتلان را پیدا کرده‌اند.

زمانی که شخصی وارد id well می‌شود، چیزهایی که می‌بیند به‌صورت هم‌زمان برای تیمی در دنیای واقعی پخش می‌شود و آن تیم از بیرون به تحلیل تمام داده‌های مشاهده شده توسط فرد داخل id well می‌پردازند. یافتن سرنخ در ناخودآگاه شخص به دلیل ماهیت و طبیعت پیچیده‌ی ناخودآگاه کار بسیار سختی است. در ناخودآگاه هیچ نظم‌وترتیبی وجود ندارد و بیشتر سرنخ‌ها به صورت نمادین یا تکه‌تکه خود را نشان می‌دهند. فردی که وارد ناخودآگاه قاتلین زنجیره‌ای می‌شود، باید به حل معمای ناخودآگاه آن مجرم خاص بپردازد، سرنخ‌های موجود را کنارهم قرار دهد و به آن‌ها معنا بخشد. وقتی شخص وارد id well می‌شود، هویت خود را فراموش می‌کند و تنها می‌داند که باید معمای پیش‌رویش را حل کند. در ابتدا گفتیم که تنها اشخاص خاصی می‌توانند وارد این id well ها شوند، تنها کسانی می‌توانند داخل کابین Mizuhanome بنشینند و وارد id well شوند، که خود دست به قتل زده باشند. دنیای این انیمه از این نظر که با تحلیل روان افراد بتوان جنایتکاران را پیدا کرد، شباهت‌هایی با انیمه Psycho-Pass دارد، اما آن‌ها کاملا شبیه‌به‌هم نیستند. درحالی‌که انیمه Psycho-Pass بیشتر بر شناسایی افرادی می‌پردازد که در ریسک جرم و جنایت کردن قرار دارند، این انیمه به دنبال مساله‌ای کلی‌تر، یعنی نیت کشتن است و بر یافتن قاتلان زنجیره‌ای و کنکاش در ناخودآگاهشان تمرکز دارد.

داستان انیمه ID: INVADED حول شخصی به نام ناریساگو می‌چرخد، کارآگاهی معروف که اکنون در زندان به سر می‌برد، ولی از اشخاصی است که برای پیدا کردن قاتلان زنجیره‌ای به درون id well ها فرستاده می‌شود. دختر او دو سال پیش از شروع داستان، توسط قاتلی زنجیره‌ای به طرز وحشتناکی به قتل می‌رسد، ناریساگو آن قاتل را پیدا می‌کند و او را می‌کشد. حالا او با وجود زندانی بودن، به دلیل نبوغ کارآگاهی‌اش و داشتن شرط ورود به id well، با پلیس برای یافتن قاتلان دیگر همکاری می‌کند. تا اینجا شاید داستان جز جذاب بودن ایده‌ی چنین تکنولوژی‌ای، چیز خاصی به‌نظر نرسد. شاید تصور کنید که مانند دیگر آثار کارآگاهی اپیزودیک، هر قسمت داستان یک قاتل زنجیره‌ای خاص را داشته باشیم و کل داستان به تلاش ناریساگو و تیم بازرسان برای یافتن و دستگیری آن‌ها خلاصه شود. داستان قاتلان زنجیره‌ای و حل معمای تک‌تک آن‌ها سر جایش است، اما چیزی که داستان را وارد سطوح بالاتری می‌کند و بر جذابیش می‌افزاید، ارتباطی است که میان این قاتلان آشکار می‌شود، یعنی یک معمای گسترده‌تر. گویی در تمام ناخودآگاه‌های قاتلان زنجیره‌ای، شخصی به نام جان واکر دیده می‌شود، مردی با لباس و کلاهی خاص و صورتی نامشخص، شخصی که گمان می‌رود از افراد قاتل زنجیره‌ای می‌سازد. حالا پرسش اصلی تبدیل به این می‌شود که این جان واکر چه کسی است و آیا واقعا توانایی وادارکردن افراد به قتل را دارد؟ دنبال‌کردن معماهای تمام قاتلان زنجیره‌ای این انیمه درکنار یک معمای گسترده‌تر، یعنی معمای جان واکر و این دستگاه و تکنولوژی مرموز، باعث می‌شود که ما در تمام لحظات این انیمه درگیر داستانش باشیم و هرچه باشد حوصله‌سربر نیست، مساله‌ای که گاهی در آثار کارآگاهی اپیزودیک پیش می‌آید.

دو قسمت اول انیمه Id:Invaded که درابتدا پشت‌سر‌هم به نمایش درآمدند، از جذابیت و گیرایی بالایی برخوردار بودند. شروعی که در عین ابهام و گیج‌کنندگی، احساس کنجکاوی مخاطب را قلقلک می‌داد. پایلوت این انیمه با نشان‌دادن شخصیت اصلی در داخل یکی از id well های ذکرشده، شروع می‌شود، درحالی‌که نمی‌داند کیست و کجا قرار دارد. بدن او همانند ناخودآگاه تکه‌تکه‌شده‌‌ی سازنده‌ی id well، تکه‌تکه شده است و او باید تکه‌های بدنش را برای حرکت‌کردن جمع‌آوری بکند. شاید بهترین توصیف از داستان انیمه این باشد که آن، زاده‌ی پیوندی میان سریال Criminal Minds و فیلم Inception نولان است. داستان آن خلاقیت زیادی دارد و بسیار جذاب و اعتیادآور است؛ شما با تماشای هر قسمت برای تماشای قسمت بعدی و ارضای حس کنجکاوی خود تشنه‌تر می‌شوید. داستانی است که هم برای طرفداران داستان‌های جنایی و کارآگاهی جذابیت دارد، هم برای طرفداران ژانر علمی-تخیلی و هم برای دوست‌داران آثار روانشناختی. انیمه Id:Invaded در ترکیب تمام این ژانرها بسیار موفق بوده است و محصول آن انیمه‌ای شده، که مطمئنا از دیدنش پشیمان نمی‌شوید. در ضمن، باید ذکر کنیم که این انیمه از نشان‌دادن جنایات هولناک و خونین مجرمانش هیچ ابایی ندارد، اما خشونت آن به حدی نیست که آزاردهنده باشد. این انیمه با وجود ژانر خاص خود، در قسمت‌هایی توانایی بسیاری در درگیرسازی مخاطب از‌نظر احساسی دارد و شاید حتی باعث آوردن اشک به چشمان شما شود، که نشان از توانایی‌اش در درگیر کردن مخاطب با داستان، شخصیت‌ها و دنیای خود است. نقطه‌ی قوت دیگر این انیمه، تنوع داشتن داستان آن به دلیل کنکاش در id well های مجرمین مختلف است، که هرکدام دنیایی عجیب، سرشار از معما و خلاقانه هستند و ما باید همراه با شخصیت اصلی داستان یا کارآگاهان دیگر، به حل معمای تک‌تک این id well ها بپردازیم.

شاید بهترین توصیف از داستان انیمه این باشد که آن، زاده‌ی پیوندی میان سریال Criminal Minds و فیلم Inception نولان است.

البته این انیمه بدون عیب نیست و مهم‌ترین آن‌ها، سرعت پیش‌روی زیاد و کوتاهی آن است، اتفاقات بسیار زیادی در این ۱۳ قسمت رخ می‌دهد و به نظر می‌رسد که فصل دومی درکار نباشد. گنجاندن چنین داستان پیچیده‌ای در ۱۳ قسمت انتخاب خوبی نبوده است. شرح این تکنولوژی، معرفی شخصیت‌ها، ایجاد معما در ذهن مخاطب و سپس حل آن زمان زیادی می‌برد. البته این انیمه تا جایی که توانش را داشته، آن‌ها را انجام داده است، اما می‌توانست با داشتن قسمت‌های بیشتر، بهتر هم بشود. در سه قسمت آخر با چنان حجم اطلاعاتی روبه‌رو می‌شویم که درک و پردازش همه‌ی آن کمی سخت می‌شود. عیب دیگر آن می‌تواند همان گیج‌کنندگی باشد که در قسمت‌های اول با آن روبه‌رو می‌شویم، استفاده‌ی بسیار از کلمات مربوط به تکنولوژی‌هایی که هنوز برای ما ناآشنا هستند، می‌تواند باعث شود که بسیاری از افراد دیدن این انیمه را ادامه ندهند. اما همان‌طور که گفتیم، ایده‌ی جذاب این انیمه، عیوب ذکرشده را می‌پوشاند و چیزی از لذت‌بخش بودن تجربه‌ی آن نمی‌کاهد.

شخصیت‌های انیمه | نقد انیمه ID: INVADED

در ادامه شرح کوتاهی از شخصیت اصلی انیمه Id:Invaded و چندین شخصیت فرعی آن، ارائه خواهیم کرد.

Akihito Narihisago یا Sakaido

او شخصیت اصلی این انیمه است، که پیش‌تر درباره‌ی او توضیح داده‌ایم. زمانی‌که ناریساگو وارد id well می‌شود، نامش به «ساکایدو کارآگاه باهوش» تبدیل می‌شود.

Funetaro Momoki

فونتارو موموکی سربازرسی است که رابطه‌ی نزدیکی با ناریساگو دارد، این‌دو پیش از زندانی شدن ناریساگو همکار بوده‌اند. موموکی به مهارت‌های کارآگاهی ساکایدو اعتماد دارد، اما در عین حال نگران وضع روحی و روانی اوست.

Tamotsu Fukuda

فوکودا یکی از قاتلان زنجیره‌ای معروف است، که در ابتدای انیمه با او آشنا می‌شویم. فوکودا عادت دارد تا با دریل در مغز قربانیان خود سوراخی ایجاد کند.

Koharu Hondomachi

هوندوماچی یک آنالیست میدانی جوان و با جرات است که پس از یک سری اتفاقات، او نیز قادر به ورود به id well ها می‌شود.

Kaeru

دختری مرموز که جسدش در تمام id well های مجرمان وجود دارد، طریقه‌ی کشته شدنش بسته به مجرم مورد تحقیق در آن id well تفاوت می‌کند. درواقع آن کارآگاه باهوش واردشده به id well، با دیدن جسد این دختر به‌قتل‌رسیده، متوجه وظیفه‌ی خود، یعنی حل معمای قتل کائرو می‌شود و دراین‌میان سرنخ‌هایی متعلق به مجرم اصلی را پیدا می‌کند. معمای این دختر مرموز در ادامه‌ی داستان مشخص می‌شود.

John Walker

آنتاگونیست داستان این انیمه، که در ناخودآگاه چندین قاتل زنجیره‌ای به صورت مرموزی دیده شده است. گمان می‌رود که او با ورود به ناخودآگاه این اشخاص، آن‌ها را به این قتل‌های وحشتناک وادار کرده و احتمالا خودش نیز یک قاتل زنجیره‌ای است.

نقد انیمه ID: INVADED

1 of 7

- +

1. ناریساگو، شخصیت اصلی انیمه ID: INVADED

2. ناریساگو و خانواده اش

3. فونتارو موموکی از شخصیت های انیمه ID: INVADED

4. فوکودا از قاتلان زنجیره ای انیمه ID: INVADED

5. هوندوماچی از شخصیت های انیمه ID: INVADED

6. Kaeru از شخصیت های انیمه ID: INVADED

7. جان واکر از شخصیت های انیمه ID: INVADED

علاوه بر داستان جذاب و خلاقانه، مساله‌ای که انیمه ID: INVADED در آن می‌درخشد، نقش اصلی داستان آن است، یعنی ناریساگو. او شخصیتی است که دوست خواهیم داشت تا درباره‌اش بیشتر بدانیم و به هیچ‌وجه شخصیتی تک‌بعدی ندارد. از یک طرف او شخصی است که خود روزی یک پلیس بوده و مورد احترام همکارانش قرار می‌گرفته، اما ناریساگوی کنونی چطور؟ او مرتکب قتل شده و زندانی گشته، و این مساله باعث به‌وجودآمدن این پرسش می‌شود که آیا او هنوز آدم خوبی است؟ کسی که وارد ناخودآگاه شخص دیگری می‌شود، درواقع به عمق و کنه نیات و انگیزش‌های آن شخص پی می‌برد. در دو قسمت اول متوجه می‌شویم که ناریساگو با احاطه به ناخودآگاه این قاتلان، چندین نفر از آن‌ها را به کشتن خودشان تحریک کرده است، اما انگیزه‌ی او از این کار مشخص نیست. در داستان با تمام وجوه او، چه خوب چه بد، و دردهایی که متحمل شده و او را به اینجا رسانده است، آشنا می‌شویم و به درک بیشتری از شخصیت او می‌رسیم. فوکودا از شخصیت‌های جالب دیگر است که در قسمت‌های اولیه داستانش را می‌شنویم.

علاوه بر داستان جذاب و خلاقانه، مساله‌ای که انیمه ID: INVADED در آن می‌درخشد، نقش اصلی داستان آن است، یعنی ناریساگو.

درباره‌ی شخصیت‌های این انیمه، نقدی که می‌توان آن را بیان کرد، نپرداختن کافی به داستان‌ و سرگذشت‌ قاتلان دیگر است. قاعدتا در انیمه ای ۱۳ قسمتی نمی‌توان به صورت عمقی به همه‌ی مسائلی پرداخت، که چندین فرد را تبدیل به قاتلان زنجیره‌ای کرده است. شاید داستان بیشتر این قاتلان از عمق بسیاری برخوردار نباشد، اما این مساله از جذابیت کنکاش در ناخودآگاه‌ آن‌ها نمی‌کاهد. عیب بزرگ‌تر این قسمت به آنتاگونیست اصلی داستان برمی‌گردد، که در قسمت‌های آخر هویتش فاش می‌شود. همان‌طور که پیش‌تر گفتیم، در قسمت‌های آخر با فورانی از اطلاعات روبه‌رو می‌شویم و هویت آنتاگونیست اصلی هم جزوی از آن‌هاست. اما به دلیل کوتاهی زمان، آن‌گونه که باید به انگیزه و نیات این فرد پرداخته نشده و شاید در آخر داستان مسائلی برای ما مبهم می‌ماند. بررسی عمیق مسائلی که آنتاگونیست داستان را به عمل واداشته‌اند، می‌توانست باعث پایان بهتری برای داستان شود.

جلوه‌های بصری و موسیقی انیمه | نقد انیمه ID: INVADED

درکل می‌توان گفت که استودیوی سازنده‌ی انیمه‌ی ID: INVADED اثری باکیفیت و مقبول تولید کرده است. این انیمه با این‌که انیمه‌ی اکشن-محوری نیست، اما صحنه‌های اکشن، به‌خصوص در ناخودآگاه مجرمان، کم ندارد و این صحنه‌ها به خوبی انیمیت شده‌اند. دنیاهای ناخودآگاه مجرمان مختلف به زیبایی طراحی شده‌ و متنوع هستند. تمام پس‌زمینه‌های انیمه، چه در دنیای واقعی و چه در دنیای ناخودآگاه، با جزئیات دقیق و فراوان طراحی شده‌اند. طراحی شخصیت‌های این انیمه هم تقریبا سبک خاص خود را دارند (مخصوصا حالت چشمانشان) و به خوبی انجام شده‌اند، مخصوصا شخصیت اصلی داستان: به خوبی می‌توان ناریساگوی جوان و خوشحال را از ناریساگوی رنج‌کشیده و افسرده‌ی کنونی تشخیص داد. درضمن، همان‌طور که گفتیم افراد پس از ورود به دنیای ناخودآگاه تبدیل به «کارآگاهانی باهوش» می‌شوند، که طراحی شخصیت آن‌ها بسیار خلاقانه و جالب است. یکی ار نقاط قوت این انیمه صداپیشگی Kenjiro Tsuda برای شخصیت ناریساگو است، که با صدای خش‌دار خود کاملا شخصیت او را به ما منتقل می‌کند. موسیقی متن اتموسفریک این انیمه، کاملا بر داستان آن می‌نشیند و احساساتی که ما در لحظه با دیدن انیمه حس می‌کنیم را به خوبی منتقل می‌کند و حتی شدتشان را افزایش می‌دهد. موسیقی تم پایانی و چندین موسیقی متن این انیمه از گیتاریست معروف ژاپنی Miyavi است و تقریبا بهترین آهنگ‌های آلبوم ۲۰۱۹ او در این انیمه به‌کاررفته‌اند. موسیفی تم اوپنینگ انیمه نیز بسیار زیبا و به‌یادماندنی است.

به‌طورخلاصه، انیمه ID: INVADED از نقاط قوت ژانرهای جنایی، روانشناختی و علمی-تخیلی به خوبی بهره برده است و تجربه‌ای هیجان‌انگیز و سورئال را برای مخاطب رقم می‌زند، که نباید آن را از دست داد.