نقد و بررسی بازی Children of Morta | برگسون ها در برابر دنیا!

بازی‌سازی در سطوح بالا در کشورمان با پستی و بلندی‌های زیادی روبرو شده است. این مفهوم هنوز با سطح جهانی و صنعتی آن فاصله‌ی زیادی داشته و صرفا علاقه‌ای شخصی از افراد مستعدی است که به دنبال تحقق رویاهای خود هستند. البته بازار بازی‌های موبایل در کشورمان مدتی است که رونق فراوانی پیدا کرده و عناوین پول‌ساز متعددی در آن تولید شده‌اند. در این میان انتشار اثری به موازات استانداردهای جهانی اتفاقی لذت‌بخش و افتخارآفرین است؛ خصوصا اگر محدودیت‌های کنونی این حوزه در کشورمان را در نظر بگیریم. بازی Children of Morta اثری با محوریت خانواده است، موضوعی که کمتر در دنیای بازی به آن پرداخته می‌شود. اثری با قلبی گرم و دوست‌داشتنی که قدمی درست در ارتقای بازی‌سازی در کشورمان و معرفی استعدادهای آن به دنیا است.

محافظان کوهستان

داستان بازی Children of Morta در زمانی نامعلوم در گذشته جریان دارد. نیرویی شیطانی و بنفش‌رنگ از دل کوهستانی به نام مورتا بیرون زده و در حال آلوده سازی کشور و تبدیل تمامی موجودات به اهریمن‌هایی بدذات و خطرناک است. این مایع در تار و پود اجساد انسان‌ها و حیوانات نفوذ کرده و از آن‌ها در راستای اهداف عجیب خود استفاده می‌کند. در این میان تنها مانع بر سر راه این نیروی مرموز و خطرناک، خانواده‌ای جنگجو و باستانی از محافظان به نام برگسون‌ها (Bergsons) هستند که با استفاده از دانش‌ها و مهارت‌های مبارزه‌ی خود به مقابله با آن می‌پردازند.

هر کدام از اعضای این خانواده توانایی‌های مخصوص به خود را داشته و به نحوی در این مبارزه کمک می‌کنند. مارگارت مادربزرگ خانواده، با اطلاعات و دانش عظیم خود از الهه‌ی این کوهستان، Ra، مهارت‌های مختلف جنگجویان را بهبود بخشیده و توانایی‌های جدیدی را به آن‌ها ارائه می‌دهد. مری، مادر مهربان و قدرتمند خانواده است که مسئولیت وقایع‌نگاری ماجراهای آن‌ها را بر عهده دارد. بن عموی بزرگ خانواده است که در زیر ظاهر بداخلاق خود، قلبی مهربان و البته مهارت‌های مهندسی شگفت‌انگیزی را پنهان کرده است. او با ارتقای ویژگی‌های مختلف خانواده چون زره و قدرت سلاح‌ها، نقش خود را در این مبارزه ایفا می‌کند. جان پدر خانواده و جنگجویی قدرتمند بوده و همیشه سعی کرده ستونی برای عزیزان خود باشد، این مهم حتی در سبک مبارزه‌ی او نیز مشهود است. مارک پسر بزرگ و متفاوت برگسون‌ها است که مدت‌ها در پی کسب تجربیات در دنیا و دوری از خون‌ریزی بوده و در این راه مهارت‌هایی مشابه با عابدان پیدا کرده است. لیندا نیز خواهر کوچکتر اوست که علاقه‌ای فراوان استفاده از عارشه‌اش دارد، حال چه این علاقه در نواختن ویولن و چه در استفاده از تیر و کمانی مرگبار به کار رود. کوین برادر کوچک‌تر و با انگیزه‌ی خانواده است که مدام در پی اثبات مهارت‌های خودش و کمک به پدر و برادرش است. لوسی نیز کوچکترین عضو خانواده‌ی برگسون‌ها و در عین حال یکی از قدرتمندترین آن‌هاست که توانایی استفاده از عنصر آتش را دارد. جویی فرزند بن و پسر عموی آن‌ها و مبارزی قدرتمند است.

بازی‌های سبک Roguelike عموما از پرداخت داستانی چندانی بهره نبرده و به همین دلیل وجود این المان در بازی Children of Morta را باید شایسته‌ی توجه دانست. با وجود تمرکز زیاد سازندگان بر این بخش از بازی، داستان آن سطحی و تا حدی فراموش شدنی بوده و توانایی چندانی در درگیر کردن مخاطبان ندارد. در این میان نکات جزیی و ریزی چون کنایه‌ی بازی به تکنولوژی و تاثیر منفی آن بر زندگی انسان مدرن و لحظات کوچک و گرمی که روابط بین اعضای خانواده‌ی برگسون‌ها را نشان‌ می‌دهند، نشان از ذوق سازندگان بازی داشته و بسیار لذت‌بخش هستند.

یکی از مهم‌ترین بخش‌های بازی‌های نقش‌آفرینی موفق را می‌توان دنیاسازی آن‌ها و تلاش‌های آن‌ها در راستای ارائه‌ی Lore جذاب و دوست داشتنی دانست. بسیاری از بازی‌های شاخص این سبک چون Dragon Age، The Witcher و Dark Souls با تمرکز فراوان بر این مورد، در ارائه‌ی دنیایی بزرگ، قابل باور و عمیق موفق می‌شوند. اما بازی Children of Morta این‌گونه نیست. در بخش‌های اولیه‌ی بازی و در طول آن تنها چند خط از درگیری الهه‌ی کهن با نیرویی شیطانی و وظیفه‌ی خانواده‌ی نگهبان در قبال مقابله با این نیرو بیان می‌شود که بسیار ناکافی بوده و عملا در ایجاد دنیایی به یاد ماندنی و عمیق ناتوان هستند. با توجه به علاقه‌ی سازندگان در ارائه‌ی داستان در بازی و نتیجه‌ی نه چندان دلچسب آن، تمرکز بر Lore و نقش مهم آن در ایجاد دنیایی ماندگار می‌توانست بر جذابیت بازی افزوده و ضعف‌های روایی آن را بپوشاند.

خبری از صداگذاری برای شخصیت‌های بازی Children of Morta نیست و در عوض تمامی بازی توسط راوی‌ای با صدایی گرم و لذت‌بخش روایت می‌شود. با این حال وجود صدایی خاص و مشخص برای شخصیت‌ها، می‌توانست بر میزان درگیرکنندگی آن‌ها افزوده و به داستان بازی عمق ببخشد. علاوه بر این راوی بازی نیز صرفا به اتفاقات مشاهده شده و واضح پرداخته و خبری از ارائه‌ی جزییات بیشتر نیست.

داستان بازی عموما از طریق سکانس‌های سینمایی‌ای روایت می‌شود. این سکانس‌ها پس از شکست خوردن یا تکمیل هر سیاه‌چاله به نمایش درآمده، گاهی داستان بازی را به جلو می‌رانند و گاهی نیز بخشی از زندگی روزانه‌ی برگسون‌ها را به تصویر می‌کشند. تعداد بالای این سکانس‌ها و خصوصا پخش آن‌ها پس از شکست مخاطب در سیاه‌چاله‌ها ممکن است منجر به دیده‌ نشدن تعدادی از آن‌ها شود و سازندگان می‌توانستند جایگاه مناسب‌تری را برای پخش آن‌ها انتخاب کنند. با این وجود، به دلیل ویژگی‌های خاص سبک Roguelike، خرده‌ی چندانی نمی‌توان از این بخش گرفت و داستان بازی را می‌توان دوست‌داشتنی، اما در نهایت کم‌اهمیت و فاقد عنصر درگیرکنندگی دانست.

برگسون‌ها، تنها امید بشریت

بازی Children of Morta را می‌توان یک بازی Roguelike به معنای واقعی کلمه دانست که رگه‌هایی از Diablo در آن وجود دارد. هر کدام از اعضای خانواده‌ی برگسون در یکی از کلاس‌های بازی‌های نقش‌آفرینی کلاسیک قرار گرفته و مهارت‌هایی متفاوت با یکدیگر دارند. جان را می‌توان Warrior و با کمی اغماض تانک خانواده دانست که نوار سلامتی طولانی و ضربات قدرتمندش، سرعت پایین و مهارت‌های محدود و ساده‌اش را جبران می‌کنند. لیندا یک Ranger است و با استفاده از تیر و کمان و بهره‌مندی از قابلیت حمله در حال حرکت انتخابی مناسب برای سیاه‌چال‌های شلوغ و نامناسب برای باس‌فایت‌های بازی است. این دو شخصیت‌های اولیه‌ی بازی بوده و مخاطبان حداقل دو ساعت نخست را به آن‌ها سپری می‌کنند. دو ساعتی که به دلیل ضعیف بودن شخصیت‌ها و عدم برخورداری آن‌ها از مهارت‌های قابل توجه به دشوارترین ساعات بازی بدل می‌شوند. اما اگر حوصله کنید با تکرار چندین باره‌ی سیاه‌چاله‌ی نخست بازی که مملو از دشمنانی چون عنکبوت‌های عظیم‌الجثه و اسکلت‌ها است کوین را آزاد خواهید کرد. او شخصیتی کاملا متفاوت نسبت به لیندا و جان بوده و با سرعت بالای خود نفسی تازه به کالبد مبارزات دشوار بازی می‌دمد. کوین را می‌توان Rogue بازی دانست که بدون شک به شخصیت محبوب بسیاری از مخاطبان بدل خواهد شد. با تکرار بیشتر سیاه‌چاله‌ها، برادر بزرگ‌تر او، مارک به خانه‌ی برگسون‌ها بازخواهد گشت. مارک همچون کوین شخصیتی سرعتی بوده و توانایی مفید او در گیج کردن دشمنان از او شخصیتی قدرتمند و کارآمد می‌سازد. او را می‌توان در کلاس Monk قرار داد. قهرمان بعدی لوسی است. او توانایی استفاده از توپ‌های آتشین قدرتمند و نابود‌کننده‌ای دارد و تنها نقطه‌ی ضعفش عدم توانایی حمله در هنگام حرکت است. شاید بتوان او را قدرتمندترین شخصیت بازی، دست کم در سطوح اولیه دانست که با هرکدام از حملات خود، امواج پرتعدادی از دشمنان را نابود می‌کند. آخرین قهرمان نیز جویی بوده که از جذابیت نسبتا کمتری نسبت به لوسی و کوین برخوردار است. او را نیز می‌توان Barbarian خانواده دانست.

مبارزات در بازی Children of Morta بسیار ساده و تنها به وسیله‌ی چند کلید مشخص انجام می‌شوند. مخاطب با نگه داشتن دکمه‌ی چپ ماوس به دشمنان حمله کرده، دکمه‌ی راست به حملات مخصوص قهرمانان اختصاص داشته و کلید R آن‌ها را وارد حالت خشم (Rage) می‌کند که برای هر کدام از اعضای خانواده‌ی برگسون متفاوت است. برای مثال کوین در این حالت وارد وضعیت Frenzy شده و حملاتش سرعت و قدرت مضائفی پیدا کرده و شانس Critical بودن آن‌ها نیز چند برابر می‌شوند. علاوه بر این‌ها در طول سیاه‌چال‌های بازی، مخاطبان با آیتم‌های مختلفی روبرو می‌شوند که هر کدام از آن‌ها کاربرد متفاوتی داشته و به تنوع و جذابیت‌ مبارزات کمک شایانی می‌کنند.

سازندگان به منظور جلوگیری از استفاده‌ی مخاطبان از شخصیتی یکسان و در نتیجه تکراری شدن بازی، فاکتوری به نام خستگی ناشی از آلودگی (Corruption Fatigue) را در بازی تعریف کرده‌اند. کارکرد این مکانیزم به این صورت است که پس از استفاده‌ی متعدد از شخصیتی برای گشت و گذار در سیاه‌چاله‌های کوهستان مورتا، او به این وضعیت دچار شده و ۹۰ درصد توانایی‌های خود را از دست می‌دهد. این تصمیم هوشمندانه‌ی سازندگان منجر به استفاده‌ی مخاطب از شخصیت‌های مختلف و در نتیجه از بین رفتن عنصر خسته‌کنندگی (که یکی از بزرگترین مشکلات بازی‌های Roguelike است) شده است.

ممکن است دشمنان بازی Children of Morta در نگاه اول محدود و تکراری به نظر آیند، اما با پیشروی در بازی و ترکیب گونه‌های مختلف، مشخص می‌شود که به هیچ وجه این طور نیست. باس‌فایت‌های بازی نیز در صورت استفاده‌ی مخاطب از قهرمان درست، عمدتا منصفانه و قابل انجام بوده و بازی هیچ‌گاه بیش از حد دشوار نمی‌شود. در طول سیاه‌چاله‌های بازی قسمت‌های مختلف متنوعی وجود داشته که ارزش تکرار آن‌ها را بالا می‌برند. این قسمت‌ها شامل ماموریت‌های فرعی چون نجات خانواده‌ای از دست دشمنان، حل معمایی شانسی یا تعقیب موجودی عجیب و غریب می‌شوند که هر کدام پاداش‌هایی قابل قبول داشته که به جذابیت آن‌ها کمک می‌کنند. علاوه بر این برخی از این قسمت‌های فرعی چون یافتن توله گرگی زخمی و درمان او در طول بازی و یا پیدا کردن فروشنده‌ای مفید، در روند بازی نقشی مهم داشته و مخاطبان را به انجام چندین باره‌ی سیاه‌چاله‌ها ترغیب می‌کنند.

فریادی زیبا از اعماق مورتا

بازی Children of Morta از منظر بصری، شاهکاری پیکسلی و نفس‌گیر است. تمامی نقشه‌های بازی به صورت دستی طراحی شده و بسیاری از مناظر مخاطبان را به تعللی چند دقیقه‌ای وامی‌دارند. رنگ‌بندی‌های جذاب به کار رفته در تمامی محیط‌ها، از خانه‌ی برگسون‌ها گرفته تا محیط‌های جنگلی و غار‌های سرد و تاریک، بسیار چشم‌نواز و لذت‌بخش بوده و اوجِ ذوق و استعداد هنری سازندگان بازی را به رخ می‌کشند. طراحی انیمیشن‌های شخصیت‌های بازی به شیوه‌ای نرم، روان و مناسب شکل گرفته و در القای احساسات مختلف کاملا موفق هستند. جزییات به کار رفته در بخش‌های مختلف بازی، خصوصا در خانه‌ی برگسون‌ها بسیار شگفت‌انگیز و خیره‌کننده است. شاید بتوان این بازی را یکی از زیباترین آثار مستقل سال‌های اخیر، دست کم از منظر ظاهری، دانست.

همان‌طور که اشاره شد شخصیت‌های بازی از صداگذاری بهره نبرده و تنها صدای استفاده شده در بازی مربوط به راوی می‌شود که به درستی انتخاب شده و احساسات سکانس‌های مختلف را به بهترین نحو ممکن منتقل می‌کند. صداها و افکت‌های صوتی مربوط به دشمنان و محیط‌های بازی نیز به نحوی مناسب صداگذاری شده و استفاده از جادوها و سلاح‌های مختلف حسی مناسب و لذت‌بخش دارد که این افکت‌ها وظیفه‌ی انتقال صحیح آن را به خوبی انجام می‌دهند. موسیقی‌های بازی نیز همچون گرافیک آن بسیار دل‌پذیر بوده و در تمامی بخش‌های بازی مخاطبان را همراهی می‌کنند. موسیقی بازی بسته به موقعیت‌های مختلف تغییر کرده و گاها می‌توان ساعت‌ها بدون وقفه به آن گوش سپرد.

جهشی رو به جلو

بازی Children of Morta یکی از بهترین عناوین سبک Roguelike در سال‌های اخیر است و با ظاهر نفس‌گیر، موسیقی زیبا و گیم‌پلی لذت بخش خود توانایی سرگرم کردن مخاطبان خود را برای مدتی قابل قبول دارد. این بازی با وجود کمبودهای داستانیش، قدمی در مسیر درست و تلاشی قابل تحسین از بازی‌سازان خوش‌ذوق استودیوی ایرانی Dead Mage است. شاید بتوان آن را فاخرترین بازی ایرانی‌ای که تا به امروز ساخته شده، دانست.