نقد انیمیشن Croods 2  

خانواده کرود‌ها: عصر جدید (انیمیشن Croods 2 A New Age)، محصول سال ۲۰۲۰، یک پویانمایی کمدی-ماجراجویی آمریکایی است که توسط دریم‌ ورکس انیمیشن تولید و توسط یونیورسال پیکچرز توزیع شده است. این پویانمایی دنباله‌ی خانواده‌ی کرودهاست که در ۲۰۱۳ ساخته شد. با نقد انیمیشن خانواده کرودها 2 با پی اس ارنا همراه باشید.

 

خلاصه داستان انیمیشن Croods 2

از آن جایی که انیمیشن Croods 2 ادامه‌ی داستان خانواده‌ی کرودهاست (Croods)، بهتر است ابتدا خلاصه‌ی قسمت اول آن را مرور کنیم. «ایپ» در یک خانواده از انسان‌های غارنشین زندگی می‌کند که با شکار به روش زمان ماقبل تاریخ زندگی خود را می‌گذرانند. در ابتدای داستان، ایپ چگونه زنده ماندن خانواده خود را شرح می‌دهد. این که با وجود خطرات بسیار و از بین رفتن دیگر خانواده‌ها، خانواده‌ای ایپ هنوز زنده مانده‌اند. زنده ماندن کرود‌ها در گرو قوانین سختی است که پدر خانواده دیگر اعضا را مجبور به رعایت آن‌ها می‌کند.

نور درخشانی یک شب ایپ را برای بیرون رفتن از غار و دنبال کردن تشویق می‌کند. طی دنبال کردن این نور ایپ با پسری به نام «گای» آشنا می‌شود. گای فردی است که ایپ را به زندگی در دنیای بیرون از غار تشویق می‌کند. اما خانواده‌ی کرودها مقید به زندگی درون غار هستند. آن‌ها بعد از ویرانی غار مجبور به ادامه‌ی مسیر همراه با گای می‌شوند. گای به دنبال پیدا کردن جایی است به نام «فردا» یا «آینده».

سفر خانواده‌ی کرودها در انیمیشن Croods 2 نیز ادامه دارد. آن‌ها هم‌چنان برای بقا با طبیعت در حال مبارزه هستند. به اضافه‌ی این که خانواده‌ی کرودها به دنبال غاری هستند که بتوانند دوباره در آن پناه بگیرند. ایپ و گای در قسمت دوم به هم نزدیک‌تر شده‌اند. به عبارتی رابطه‌ی ایپ و گای بخش پررنگی از داستان است. آن‌ها طی یک شکار ناموفق، در یک تله گیر می‌افتند. و بدین ترتیب با خانواده‌ای آشنا می‌شوند که در گذشته از گای نگهداری می‌کرده‌اند. این خانواده که یک دختر دارند در تلاش‌اند تا با همکاری پدر ایپ جلوی رابطه‌ی ایپ و گای را بگیرند و آن‌ها را از هم جدا کنند.

 

مقایسه‌ی Croods 2 و Croods

خانواده‌ی کرودها (Croods) بیشتر به طنز زندگی ماقبل تاریخ، خطرات زندگی‌های فردی و بیرون از غار و من جمله تاریخ شکل‌گیری کارهای بدوی می‌پردازد. شبیه دفاع از خود، به دست آوردن غذا، قصه گفتن‌های آغاز بشریت و این که آتش و نور از کجا و چطور برای انسان‌ها ناشناخته بوده است. در فصل اول گای به ایپ می‌گوید که دنیا در حال نابودی است و از ایپ می‌خواهد که به او ملحق شود. زندگی بیرون از غار برای خانواده‌ی کرودها که بیشتر زندگی‌شان را در غار گذرانده‌اند، چیزی غیرممکن است. آن‌ها به دنبال غاری جدیدی می‌گردند تا زندگی‌شان را آغاز کنند. انیمیشن خانواده کرودها در قسمت اول پر از لایه‌های زیرمعنایی است که به خاطر حضور مفاهیم عمیقی مانند باور، دانش، آینده، فکر، آتش و پایان دنیا و جهان بینی‌ای که دارد، مورد توجه منتقدان قرار گرفت. بسیاری از منتقدان این محصول را بهترین بازنمود مثل افلاطون دانسته‌اند. هم‌چنین بعضی منتقدین پیام فیلم را «تلاش برای تغییر» ذکر نموده و آن را ستوده‌اند. اما منتقدان دیگری این انیمیشن را توضیحی در مورد داروینیسم و مدرنیسم تلقی نموده‌اند. ارجاعات به داستان‌های انبیا مانند کشتی نوح، اخراج از بهشت توسط حوا، ملاقات موسی با آتش، عیسی پسر منجی و همین طور اشارات داستانی به مفاهیمی مثل باور، اعتقاد، دین و علم، مورد استدلال قرار گرفته است.

انیمیشن خانواده‌ی کرودها هم به لحاظ سیر جذاب و پرمفهوم و اشاره‌ و هم به لحاظ تکنیکی، انیمیشن رده بالایی محسوب می‌شود. دیالوگ‌های خلاقانه، کاراکترهای جذاب و تصویرسازی‌های بدیع، به اضافه‌ی اتفاقاتی که هر کدام جذابیت خاص خودشان را دارند. تنها مفهومی که در انیمیشن Croods 2 جای کاری پیدا می‌کند، مفهوم فردا یا آینده است. چیزی که در پارت دوم، بعد از حل شدن روابط بین کرود‌ها و گای منتظر آن هستیم.

با این حال انیمیشن Croods 2 بیشتر به پیش‌زمینه‌ی زندگی گای می‌پردازد. این که چطور او این مسیر را آغاز کرده است و رابطه‌ی ایپ و گای چیزی است که Croods 2 روی آن سرمایه‌گذاری زیادی کرده است. در ادامه‌ی متن شرح کاملی داده می‌شود تا مشخص شود انیمیشن خانواده کرودها 2 به علت زیاده‌روی و تمرکز بر روی اضافات داستانی، نداشتن کاراکترهای جذاب و جدید، و نبود لایه‌ي مفهومی مسیر درست و یا خوبی را طی نکرده است. سرمایه‌گذاری‌ای که فیلمساز بر پارت دوم این فیلم پس از گذشت هفت سال داشته، تبدیل به محصولی سرگرم کننده برای رنج‌های پایین سنی شده است.

 

چرا قسمت اول خانواده‌ی کرود‌ها جذاب‌تر و خلاقانه‌تر از قسمت دوم آن است؟

 

کاراکتر‌هایی که دیگر برای بزرگسال جذابیت ندارند

بخش دوم هر مجموعه فیلم یا سریالی معمولا با ورود شخصیت‌های جدید جان می‌گیرد. به عبارتی ادامه‌ی داستان با شخصیت‌های دیگری هم گره می‌خورد که باید بیش از شخصیت‌های اولیه یا حداقل در به موازات آن‌ها غنی و جذب کننده باشند. در انیمیشن Croods 2 هم شخصیت‌های جدیدی وجود دارند، تحت عنوان کسانی که گای را بزرگ کرده‌اند. ممکن است برای سن و سال خاصی جذابیت خودشان را داشته باشند، اما پارت دوم کرود دیگر به فیلمی تبدیل شده است که محدوده‌ی سنی خاصی از آن لذت خواهند برد. جنبه‌ی سرگرم کننده‌ی داستان این بار رنگ بیشتری گرفته است. بخش جذاب کاراکترها شامل همان خصلت‌های قبلی است. چیزی که به عنوان پیش‌زمینه‌ از شخصیت‌ها سراغ داریم. در واقع ما از چیزی لذت می‌بریم که در خانواده‌ی کرودها به ما لذت داده است نه ادامه‌ای که بر داستان وجود دارد.

طبیعی است که کاراکترهای پارت اول بایستی همان روند شخصیتی و ویژگی‌ها را به شکل دیگری دنبال کنند. به طور مثال ایپ هنوز هم همان قدر سرسخت، جسور و شجاع و لجباز است. یا برادرش تانک، که به عنوان غیرمفید‌ترین و منفعل‌ترین فرد خانواده معرفی می‌شود، در انیمیشن Croods 2 پنجره‌ای پیدا می‌کند و روبروی پنجره می‌نشیند و بیرون را از آن دریچه تماشا می‌کند. می‌توان گفت تنها شخصیتی که به طرز عجیبی برجسته‌تر از کرودها، گای و… دیده می‌شود، مادربزرگ ایپ است. کسی که با فرستادن موهایش به آسمان از «دختران تندر» کمک می‌گیرد و مردان را نجات می‌دهد. مادر ایپ همان نقش ناصحی را ادامه می‌دهد. به اضافه‌ی این که تمام اعضای این خانواده، جسارت هر اتفاق جدیدی را دارند. سندی، به عنوان موجودی که گاز می‌گیرد و پدر ایپ که هم‌چنان تلاش دارد تا راهی پیدا کند که به وسیله‌ی آن بتواند ایپ را کنار خانواده نگه‌دارد و مانع رفتنش به همراه گای شود.

 

به هرحال در انیمیشن Croods 2 نه چیز جدیدی به اتفاقات بین کاراکترهای قبلی اضافه شده است و نه این که کاراکتر جدیدی توانسته توجهی را به خود جلب کند. حتی به کارگیری حیوان‌ها به عنوان کاراکتر که در پارت اول خوش درخشید، این بار تنها برای پر کردن جاهای خالی داستان به کار گرفته شده است. حیوان‌ها همان‌هایی هستند که در پارت یک با آن‌ها آشنا شده‌ایم. شوخی با بدن حیوانات نیز در پارت دوم ادامه دارد. (اشتباه گرفتن بدن حیوانات با میوه‌ها یا قسمت‌هایی از طبیعت) در نتیجه‌ی پرداخت ضعیف کاراکترهاست که داستان هم تحت الشعاع قرار می‌گیرد. نمی‌توان گفت این انیمیشن نیازمند به ساخت دنباله نبود، اما این دنباله‌ی درخوری برای این کاراکترهای جذاب نبود. ایپ، گای، تانک، سندی و مادربزرگ و پدر و مادر ایپ، هرکدام به تنهایی داستانی غنی هستند که وقتی در کنار هم چیده شدند، اثری منحصر به فرد ارائه شد. پیرنگ نیز به موازات جذابیت شخصیت‌ها، سیر جذابی از غار تا زندگی بیرون از غار داشت. تجربه‌ي دنیای بیرون از غار با واکنش‌های شخصیت‌ها معنی شد. البته فراموش نکنید که این‌ها همه برای پارت اول است، نه انیمیشن Croods 2.

 

درام عاشقانه‌ی ایپ و گای

علاوه بر ماجرای عاطفی بین ایپ و گای، ما شاهد تغییرات دیگری در بین انسان‌های اولیه هستیم. اما غلظت رابطه‌ی ایپ و گای، باعث تغییر در شخصیت‌هایی مثل شخصیت گای و پدر ایپ می‌شود و این‌ها بی‌تاثیر از ورود شخصیت‌های تازه به فیلم و ماجراسازی‌های فیلم‌نامه نیستند. طبیعتا تغییری که در بعضی شخصیت‌ها ایجاد شده، در کنار ورود پرسوناژهای جدید به داستان، محیط ساخته شده‌ی جدید را در مقایسه با پارت اول کرودها قرار می‌دهد. درام عاشقانه‌ای که بین ایپ و گای شکل می‌گیرد، کمدی و ماجراجویی را تا حد زیادی از فیلم می‌گیرد. این طور است که بیننده با یک انیمیشن سانتی‌مانتال روبرو می‌شود که سرشار از موزیک‌های هیجانی نوجوانانه است. چیزی که سرگرم کنندگی آن به کیفیت ساختش برتری دارد. به عبارتی داستان فیلم‌نامه به شکلی پیش رفته است که قصه‌ی اصلی جدا کردن این زوج باشد و در نهایت عاشقانه‌ی متوسطی از آن ساخته می‌شود. این همان بخش سرمایه‌گذاری فیلم‌ساز است که کمی قبل‌تر در مورد آن صحبت کردیم.

 

حذف مفاهیم انسانی و جایگزین شدن ماجرایی عاشقانه

ژانر کمدی ماجراجویی در دهه‌‌های اخیر تولیدات بسیار موفقی داشته است. از انیمیشن Rango، Brave، تا سری‌های عصر یخبندان، و croods که حالا قسمت دوم آن نیز منتشر شده است. فارغ از این که هرکدام توسط چه کمپانی‌ای ساخته شده‌اند. حتی در بین سری‌های جدید عصر یخبندان ویژگی‌هایی دیده می‌شود که آن‌ را نسبت به داستان اولیه غیرجذاب و ضعیف نشان می‌دهد. به طور معمول با ساخت دنباله برای هر فیلم یا انیمیشنی، بیننده توقع اثر خلاقانه‌تری دارد. که متاسفانه همیشه این طور پیش نمی‌رود و دنباله‌های متوسط و یا ضعیفی ساخته می‌شوند که هیچ گاه محبوبیت پیدا نخواهند کرد. و قسمت‌های اول هر فیلمی به همان ثبات در ذهن مخاطبان باقی می‌مانند.

در این فیلم مفهوم تغییر در شیوه‌ی زندگی، جهان‌بینی کلمه‌ای به نام «فردا»، چیزی است که توقع می‌رود در پارت دوم معنا و یا معادل برجسته‌تری برای آن پیدا شود اما این طور پیش نمی‌رود. «فردا» در پارت دوم تعبیر رابطه‌ی عاشقانه‌ی گای و ایپ است. تمام «فردا» در یک رابطه خلاصه می‌شود. حذف این معنی و معادل کردن با چنین معنایی که عمق خاصی از داستان پیدا نمی‌کند و یا تبدیل به نقطه‌ی عطفی نمی‌شود، جذابیت ادامه دادن به تماشای فیلم را از بین می‌برد. و همان‌طور که در بالا هم اشاره شد، سن مخاطبان فیلم را محدود به رنج خاصی می‌کند. بر روی سیر داستان، ژانر و موسیقی فیلم هم تاثیر می‌گذارد.

مبارزه‌ی زنان به رهبری مادربزرگ ایپ، برای نجات مردانی که میمون‌ها آن‌ها را اسیر کرده‌اند، به احتمال زیاد کنایه‌ای بر برابری یا برتری دنیای زنانه در مقابل مردهاست. ذخیره کردن آب توسط پدرخوانده‌ی گای-خانواده‌ی بترمن‌ها-که احتمالا به طور نمادین اشاره به نژادهای برتر هستند، از دیگر مفاهیمCroods 2  است. در نظر بگیرید که جز چند شوخی و دیالوگ خلاقانه، چیز جدید و عمیقی در داستان فیلم مطرح نمی‌شود. و آن هم ته‌مانده‌ی شوخی‌های بدوی است که با انسان‌های نخستین در مقایسه با زمان معاصر می‌شود.

 

تغییر سبک موزیک فیلم

آلن سیلوستری (Alan Anthony Silvestri ‎)، موسیقیدان اهل ایالات متحده آمریکا کسی بود که موسیقی فیلم خانواده‌ی کرود‌ها را ساخت و دو نامزدی جایزه اسکار در کارنامه‌ی کاری خود دارد. هم‌چنین موسیقی فیلم فارست گامپ (Forrest Gump) ساخته‌ی سیلوستری است.

موسیقی خانواده‌ی کرودها در پارت یک ستودنی است. حتی صداگذاری‌ها و صدای آمبیانس (صدای محیط) به شکلی نو و به‌جا در انیمیشن مورد استفاده قرار گرفته است. فیلم در پارت دوم، تغییر سبک موزیکال می‌دهد. فضای مهیجی به موزیک اضافه می‌شود که تحت تاثیر همان رابطه‌ی عاشقانه بین ایپ و گای است. اضافات مهیجی که با موسیقی و داستان فیلم پیوند خورده، همراه با حرکات آهسته، چیزی است که تماما سن تماشاگر آن را پایین می‌آورد. نکته‌ای که در پارت یک خانواده‌ی کرودها وجود نداشت و عکس همین نکته باعث جذابیت این انیمیشن شده بود. چیزی که آن را به اثری تماشایی برای رده‌های سنی مختلفی تبدیل کرده بود.

در پایان

سردرگمی، هیجان موزیک، نبود علت و معلول‌های منطقی و حل شده، این انیمشین را در رده‌ی آثار سرگرم کننده قرار می‌دهد نه آثار حرفه‌ای. قسمت اول خانواده‌ی کرود‌ها، انیمیشنی خوش ساخت، جذاب، حرفه‌ای، پر از دیالوگ‌ها و یک داستان محکم است. و با وجود سادگی‌اش، مفاهیم و جهان‌بینی خودش را دارد. انگشت‌ شمارند انیمیشن‌هایی که توسط پیکسار و دیزنی ساخته نشده باشند و این همه مخاطب داشته باشند. کرودها، یکی از همین فیلم‌ها بود. که در قیاس با آثار رده‌بالایی قرار گرفت و مورد توجه قرار گرفت.

خصوصیت هر اثر هنری به تکرارناپذیر بودن است. کرودها، در ساخت اولش اثری تکرار نشدنی است. کاراکترها، فضای انسان‌های نئاندرتالی که برای اولین بار زندگی بیرون از غار را تجربه می‌کنند، نیازهای جدید پیدا می‌کنند و با مفاهیم طبیعی و انسانی دست و پنجه نرم می‌کنند. تکرار مکررات است اما در نهایت باید گفت ساخت سری دوم این انیمیشن نتوانست دنباله‌ی لایقی برای خانواده‌ی کرودها باشد.