معروف‌ترین سالن‌‌های تئاتر جهان

با شنیدن واژه تئاتر اولین چیزی که در ذهنمان تصویری از خود نشان می‌دهد، آمفی تئاترهای یونانی است که به صورت نیم‌دایره پلکانی سنگی طراحی و معمولا در دامنه‌ی کوهی بنا شده. بعد از آن رومی‌ها که مهندسان خبره‌ای بودند جای هنرمندان یونانی را گرفتند و تئاتر نیم دایره را به یک دایره کامل تغییر دادند و این‌گونه بود که تئاتر که در ابتدا یک آیین مذهبی بود به سرتاسر مستعمرات یونان و روم و بعد کل جهان سرایت کرد و امروز تئاتر به عنوان یکی از شاخه‌های هنرهای نمایشی، یک امر همه جانبه تلقی می‌شود و ابعاد فراوانی دارد. با بررسی این که در بین سالن های تئاتر جهان کدام سالن های نمایش از شهرت بیشتری برخوردارند و اهمیت بیشتری دارند، همراه شوید.

تئاتر به جز در مواقعی که به صورت خیابانی برگزار می‌شود یا در قدیم که به دلایل اقلیمی،فرهنگی و … در برخی نقاط از جمله ایران در منازل هم برگزار می‌شده، اصولا نیازمند یک سازه و بناست که در آن مردم، در امان از شرایط اقلیمی، زیست محیطی و سروصدا با تمرکز کافی به تماشای آن بنشینند چرا که خود کلمه‌ی تئاتر به معنای چیزیست که به آن نگاه می‌کنند. سالن های تئاتر در جهان به واسطه معماری جذابی که دارند و همچنین به دلیل پشت سرگذاشتن تاریخ پر فراز و نشیب سیاسی و اجتماعی به عنوان یکی از جاذبه‌های گردشگری نیز به شمار می‌آیند. در این متن برخی از مهمترین سالن های تئاتر جهان و بعضی ویژگی‌هایشان را بیان خواهیم کرد.

تئاتر بورگ-وین-اتریش

وین به عنوان شهری که به هنر معروف است، سالن های معروفی دارد که یکی از مهمترین آنها تئاتر بورگ است. این  سالن از برجسته‌ترین تئاترهای آلمانی زبان و سالن های تئاتر جهان است که سالن تئاتر ملی اتریش محسوب می‌شود. این سالن در 14 مارچ سال 1741 توسط ملکه هابسبورگ: ماریا ترزا که می‌خواست تئاتری در جوار کاخ خود داشته باشد، افتتاح شد. بعد از سالن تئاتر کمدی فرانسه (Comédie Francaise) تا سالها دومین سالن از لحاظ قدمت در اروپا بود و معماران زیادی در طراحی و نوسازی آن به کار گرفته شدند.

وین به عنوان شهری که به هنر معروف است، سالن های معروفی دارد که یکی از مهمترین آنها تئاتر بورگ است.

در سال 1743 بود که اجاره کننده تئاتر، جوزف کارل سلیرز، خانه را دوباره طراحی کرد. در سال 1760 معمار دربار، نیکلاس فون پاکاسی نمای بیرونی را با سه پنجره قوس‌ دار و یک گالری تزئینی تزئین کرد. در سال 1779 و 1794 اصلاحات بیشتر در سالن توسط معمار دربار جوزف هیلبراند انجام شد. سپس گوتفرید سمپر و کارل هسناوئر به عنوان معماران تئاتر انتخاب شدند، سمپر بیش از هر چیز به طراحی و طراحی داخلی می پردازد ، در حالی که هسناوئر مسئول ظاهر رسمی، جزئیات معماری و دکوراسیون مجلل بود. هنگام طراحی سالن اجتماعات، هسناوئر اشتباهات اساسی در ساخت مرتکب شد. چیدمان به شکل جعبه به دلایل صوتی و تصویری نامطلوب بوده و منجر به عدم تعادل فضای نسبتاً کوچک کف و ارتفاع اتاق و همچنین چیدمان گیج کننده گالری چهارم می‌شد. این کاستی‌ها توسط امیل فون فارستر در سال 1898 اصلاح شد. وی پیکربندی جعبه را کنار گذاشت و چهارمین گالری و اتاق‌های کناری را دوباره طراحی کرد. تزئینات هنری فضای داخلی تئاتر  بورگ در درجه اول توسط استودیوی هنری برادران کلیمت و فرانتس ماتش انجام شد.

گوستاو کلیمت جوان نویسنده نقاشی سقف مقابل تئاتر در تاورمینا است. در 12 مارس 1945 تئاتر بورگ مورد اصابت بمب قرار گرفت. بازسازی در همین حین، شروع و تا حدود سال 1950 ادامه داشت. معماران مایکل انگلهارت و اوتو نیدرموسر برای طراحی مجدد خانه مامور شدند. این تئاتر که به سبک نئو-باروک ساخته شده است، به نمایش‌های کلاسیک و همچنین نمایش‌های بحث‌برانگیز شهرت دارد. متاسفانه اکثر قریب به اتفاق نمایش‌های این سالن به زبان آلمانی است و گردشگران بین‌المللی که به این زبان مسلط نیستند تنها در طول جشنواره سالانه وین که نمایش‌ها بعضا به زبان انگیسی و سایر زبان‌ها برگزار می‌شود قابل استفاده‌تر است.

اپرای گارنیه-پاریس-فرانسه

اگر رمان‌ها و نمایشنامه‌های فرانسوی را خوانده باشید، احتمالا یکی از رسوم آنها را در رفتن به اپرا یافته‌اید. بنابراین در فرانسه باید اپراهای زیادی وجود داشته باشد که یکی از معروف‌ترین آنها اپرای گارنیه یا کاخ گارنیه است که معماری باشکوهی دارد. در تاریخ 30 دسامبر 1860 امپراتوری دوم امپراطور ناپلئون سوم رسماً یک مسابقه طراحی معماری برای طراحی خانه اپرا جدید اعلام کرد. به متقاضیان یک ماه فرصت داده شد تا آثار خود را ارسال کنند. مسابقه دو مرحله داشت. پروژه چارلز گارنیه یکی از حدود 170 پروژه ارائه شده در مرحله اول بود. هر یک از شرکت کنندگان موظف شدند شعاری را ارائه دهند که خلاصه طرح آنها باشد. گفته‌های گارنیه نقل قول از شاعر ایتالیایی تورکواتو تاسو “زیاد آرزو کن، کمتر انتظار داشته باش” به پروژه گارنیه جایزه مقام پنجم اعطا شد و وی یکی از هفت نامزد نهایی مرحله دوم شد.

اگر رمان‌ها و نمایشنامه‌های فرانسوی را خوانده باشید، احتمالا یکی از رسوم آنها را در رفتن به اپرا یافته‌اید.

در مرحله دوم در 29 مه 1861 پروژه گارنیه به دلیل “کیفیت‌های کمیاب و برتر در توزیع زیبای طرح‌ها، جنبه یادبود و مشخصه نما و بخش‌ها” انتخاب شد. پروژه ساخت بنا در سال ۱۸۶۱ آغاز و در سال ۱۸۶۲ ساخت آن با الهام از سبک معماری یونانی و رومی به پایان رسید. نمای این سالن از سالن های تئاتر جهان از سنگ و ستون‌های کورنتی است که گنبد و مجسمه‌های آن به عنوان عامل وحدت‌بخشی در خط تقارنش قرار گرفته. معماری داخلی بنا هم بسیار باشکوه است و با رنگ طلایی و قرمز و همچنین نقاشی تزیین شده است.

رویال آلبرت هال- لندن- انگستان

رویال آلبرت هال یکی از باارزش ترین و متمایزترین ساختمان‌های انگلستان و سالن های تئاتر جهان است که در سال 1871 توسط ملکه ویکتوریا افتتاح شد. در ابتدا قرار بود این تالار، تالار مرکزی هنرها و علوم نامیده شود، اما به یاد همسر ملکه ویکتوریا یعنی پرنس آلبرت، اسمش به تالار هنر و علوم سلطنتی آلبرت تغییر یافت. آلبرت شش سال زودتر از دنیا رفته بود.

ساختار معماری بنا براساس پیشنهاد فوک که در 1864 میلادی ارائه شده بود پلان بیضی کشیده داشت و پوشش آن نیز متشکل از پیش آمدگی در پلان بود که در میانه پوشش سبک داشت، اما آنچه در 1867 ساخته شده بنایی با پلان بیضی با کشیدگی کمتر و نزدیک به دایره با سقف خرپایی و پوشش چادری بود. در  طراحی ساختمان رویال آلبرت هال از آخرین استانداردهای جهان صنعتی و تجربة ساخت ایستگاه قطار لندن بهره برده شده است. معماری ویژه‌ی آلبرت‌ هال یکی از برترین طراحی‌ها در بین سالن‌ های تئاتر جهان است.

تالار نمایش بالشوی- مسکو-روسیه

از آن‌جایی که ادبیات روسیه یکی از پربارترین‌ها در جهان است و نمایشنامه‌نویسان مشهوری چون پوشکین و چخوف را در کارنامه‌ی خود دارد پس سالن های تئاترش هم نباید کم از آن داشته باشد. از جمله معروف‌ترین این سالن‌ها تئاتر بولشوی است که نماد روسیه برای همه زمان‌ها است. این افتخار به دلیل سهم بزرگی که در تاریخ هنرهای نمایشی روسیه داشت، به وی اعطا شد. بولشوی به‌عنوان بخشی از تئاتر سلطنتی امپراطوری سابق، خود نمایشی زنده‌ از تاریخ روسیه محسوب می‌شود؛ چرا که از وقتی در 28 مارس 1776، كاترین دوم امتیاز انواع نمایش را به آن داد تا کنون تغییرات فیزیکی و سیاسی زیادی را به خود دیده است. ساختمان بولشوی (به معنای بزرگ) که در سمت چپ ساختمان مالی (به معنای کوچک) قرار دارد، سال‌هاست به عنوان یکی از مکان‌های دیدنی مسکو شناخته می‌شود. این تئاتر که ابتدا به عنوان تئانر پتروفسکی دو بار در آتش سوخته بود سرانجام با بنای جدیدی در 20 اکتبر 1856، با تاجگذاری تزار الکساندر دوم افتتاح شد. در 29 اکتبر 2002 مرحله جدیدی به بولشوی اعطا شد. این پروژه بازسازی از اول ژوئیه 2005 تا 28 اکتبر 2011 ادامه داشت. در نتیجه این بازسازی ، بسیاری از ویژگی‌های از دست رفته این بنای تاریخی دوباره احیا شد و در عین حال، به جمع مجهزترین و مجلل‌ترین سالن های تئاتر جهان پیوست.

بالشوی شاهکار طراحی تئاتر در بین سالن های تئاتر جهان است.

بالشوی شاهکار طراحی تئاتر در بین سالن های تئاتر جهان است. معماری آن توسط سختی‌ها شکل گرفته است – هر معمار متوالی صفحه دیگری به داستان این ساختمان برجسته اضافه کرده. معمار آن آلبرتو کاووس گفت: «من سعی کردم سالن تماشا را به طرز عجیبی اما در همان زمان کمترین حد ممکن، با سلیقه رنسانس آمیخته با سبک بیزانس تزئین کنم.» قالب های طلاکاری شده و مخمل قرمز مجلل، اسلیمی‌های گچی متفاوت برای هر طبقه، نور سفید ، که با طلا در هم آمیخته است و رنگ قرمز درخشان داخلی جعبه ها را می پوشاند گواه ایت جلال شکوه است. با توجه به سبک تئاترهای ایتالیایی قرن نوزدهم، بالشوی – با تزئینات داخلی و تزئینات مخملی قرمز – به اندازه تئاترهای بزرگ سراسر اروپا ، از لا فنیچه در ونیز تا کاخ گارنیه در پاریس، جذاب است.در 7 دسامبر 1919 این تئاتر نام خود را از «تئاتر بالشوی شاهنشاهی» به «تئاتر بالشوی آکادمیک دولتی» تغییر داد. اواخر سال 1941 در جنگ جهانی یک بمب آلمانی روی سالن تئاتر افتاد ولی با وجود ادامه جنگ، در سال 1943 بازسازی و دوباره افتتاح شد.

اپرا هاوس سیدنی- سیدنی- استرالیا

از آنجایی که نام استرالیا با شکل قایق‌های بادبانی اپرای سیدنی در ذهن ما گره خورده است، می‌توان آن را از مهمترین سالن های اپرای جهان دانست. این سالن توسط یورن اوتزان معمار دانمارکی که در سال ۱۹۵۷ برنده مسابقه طراحی این بنا شده بود ساخته شد.

معماری این بنا بسیار هویت بخش و خاص است. اوتزون در نظر داشت تا در طرح این بنا، بادبان‌های کشتی‌ها، امواج اقیانوس و صدف‌های دریایی را به‌گونه‌ای نمایش بگذارد. خانه اپرای سیدنی از یک طراحی اکسپرسیونیسم مدرن به همراه مجموعه‌ای از پوسته‌های بتنی پیش ساخته بزرگ بهره می­‌برد. طرح داخلی بنا به‌گونه‌ای است که دو تالار اصلی در کنار هم و در موازات یکدیگر قرار دارند و با مسیری با شیب نامحسوس از سمت شمال به جنوب به‌سوی آمفی‌تئاتر کشیده می‌شود. آمفی‌تئاتر اصلی دارای چندین صحنه نمایش بوده و مسیر عبور تماشاگران بسیار گسترده است و گاهی در برخی مسیرها عرض آن به 100 متر نیز می‌رسد. برای رسیدن به ورودی باید از مسیر مارپیچی عبور کنید و این فرم مارپیچی مسیر یک تکنیک معماری بوده که بر فرم سه بعدی بنا تأکید داشته و بازدیدکنندگان را مجبور می کند که در طول  عبور از مسیر ورودی بنا و پیرامون بنا را چندین بار ببیند علاوه بر آن این مسیر در کنار دریا طراحی شده است تا بازدیدکنندگان به طور کامل طرح را مشاهده کنند.

تئاتر برادوی- نیویورک- امریکا

خیابان برادوی در بخش منهتن شهر نیویورک قرار دارد که سالن های تئاتر زیادی در آن ایجاد شده است. در واقع تئاتر برادوی به اجراهای نمایشی گفته می‌شود که در این منطقه تئاتری در یکی از ۴۰ سالن تئاتر حرفه‌ای آن اجرا می‌شود. طبقه بندی که در مورد نمایش‌های این تئاتر به کار برده می‌شود به بزرگی و اندازه نمایش مربوط است. تئاتر «برادوی» به نمایش‌هایی با ظرفیت تماشاگر بیش از ۲۵۰ نفر، تئاتر «آف برادوی» به نمایش‌هایی با ظرفیت كمتر از ۲۵۰ نفر و تئاتر «آف آف برادوی» به نمایش‌هایی با ظرفیت كمتر از ۹۰ نفر اشاره دارند. فرهاد آئیش می‌نویسد: « زمانی كه نمایشی در «برادوی» اجرا می‌شود، دكور، صحنه، سالن نمایش و تعداد بازیگران سهم بیشتری می‌طلبد و اینها جذابیت و سرگرم‌كنندگی آن نمایش می‌شوند، همین است كه گاهی پروژه‌هایی در «برادوی» به اندازه ساخت یك فیلم در «هالیوود» خرج دارد؛ بودجه‌ای كه نه همه‌اش اما بخش زیادی از آن باید از طریق گیشه جبران شود… مثلا برای یک تئاتر با موضوع جنگ ویتنام، یک هلی‌کوپتر واقعی می‌آید و در صحنه نمایش می‌نشیند. بنابراین بودجه و تکنیک مهمترین نکته در مورد این تئاتر است.»